تبليغاتX
وب‌گل - وب‌گل‌نامه؛ حسین علیزاده - پیش‌درآمد
همراهان ِ گرامی ِ وب‌گل!
اَبــَرسامانه‌یِ اینترنتی ِ گوگل به تازه‌گی فضایِ میزبانی ِ کاربران ِ خود را جا-به-جا کرده و آشفته‌گی ِ ظاهری در نمایش ِ تصویرهایِ وب‌گل از این روٰ ست. برایِ بارگیری ِ دو باره‌یِ عکس‌ها در دامنه‌یِ تازه و بازسازی ِ چهره‌یِ وب‌لاگ، و نیز پاسخ به کامنت و ای‌میل‌هاتان، به‌دنبال ِ فرصتي مناسب ام و ناگزیر از پوزش...
جمعه یکم شهریور 1387، 20:52
وب‌گل‌نامه؛ حسین علیزاده - پیش‌درآمد

«حسین علیزاده؛ نیمای تار ایران»

پیش‌درآمد

[استاد حسین علیزاده؛ کنفرانس خبری کنسرت با «گروه هم‌آوایان و مجید خلج»]

 

میان هزارویک گفتار و کرداری که این دو-سه‌سال، از استاد «محمّدرضا لطفی» سرزد، باری شنیدیم که: در همین سرای بی‌کسی، سازی را 2نفری می‌نواختند؛ این‌یکی (لطفی) دسته‌ی «تار» می‌گرفت و آن یار دبستانی‌اش (حسین علیزاده) «مضراب» می‌زد! [به‌قول عمران صلاحی:] حالا حکایتِ ماست؛ دمادم شهریور و نخستین‌روزش، 2مناسبت موسیقایی را یک‌جا جشن‌می‌گیریم!

 

1. امروز «حسین علیزاده» پا از رودخانه‌ی 56ساله‌ی زنده‌گی‌اش بیرون می‌نهد و آرام-آرام راهی پیرانه‌سری می‌شود! این «نیمای تار ایران» آرام‌نخواهدگرفت مگر نوآوری‌هایش ته‌بکشد؛ «هم‌آوایی» که چندصدسال خاموش بود، «وزن‌شکنی شعر» که کم‌تر دیده‌بودیم، «ساز ایرانی و ارکستر جهانی» هم که بوده، این‌جورش نه! می‌ماند «صدای زن»... اگر انقلاب 30ساله‌ی ما، باشد نوپا، «آواز ایرانی بانوان» هم از آثار علیزاده پاگرفته! پس نه او را سکوت و خاموشی‌ست، نه سزایش فراموشی...

چو دریا دُرفِشان، از جوش منشین
سخن‌سرکرده‌یی، خاموش منشین

 

به دل گو: باش خاشاکی به خاکی؛
چو درکف هست خاکی، نیست باکی!

 

جهان گر جمله از من رفت، گو رو!
ز مُشتی خاک ریزم طرحش از نو...

 

غم هر بوده و نابوده تاچند...؟
حکایت‌گفتن بی‌هوده تاچند...؟

[مَفاعیلُن مَفاعیلُن فَعولُن]
» میرزانصیر اصفهانی (قرن 12).

» قطعه‌ی دادوبیداد (هم‌آوایی) / آهنگ‌ساز: حسین علیزاده / اجرا: گروه هم‌آوایان (محسن کرامتی، افسانه رثایی، هما نیک‌نام: آواز / علی صمدپور: دمام / داریوش زرگری: تنبک / حسین علیزاده: تار، تنبور) / مقام: دادوبیداد / آلبوم: راز نو.

این «چشمه‌ی جوشانِ خلّاقیّت»، آغاز هزاره‌ی نوواره‌یی را مژده می‌دهد که چشم تاریخ، نام «سایه و لطفی و شجریان و مشکاتیان و... فرزندان‌شان» را هم‌تراز «باربد و نکیسا» می‌بیند... نیما، کیوان، صبا، کاوه، آوا، تهمورس، یلدا، امید، آسیا، حافظ، سهراب، مژگان، سعدی، کامبیز، آیین، سیاوش و... همایون![1]

 

2. این چندشب (31مرداد، 1 ، 3 و 4شهریور)، «گروه دستان» سرگرم نخستین کنسرت مستقل «همایون شجریان» است؛ اجرایی از پی‌وند 3نسل «کانون فرهنگی چاوش»: تار و کمانچه‌ی «حمید متبسّم و سعید فرج‌پوری»، هم‌نواز بربتِ باستانی «حسین بهروزی‌نیا»ی جوان می‌شوند و «پژمان حدّادی و بهنام سامانی» با شیوه‌ی نوینی از سازهای کوبه‌یی، هم‌راهی‌شان می‌کنند. چشمه‌ی اشعار هم از هامونِ غزلّیات «عطّار و مولانا» می‌گذرد و _چون همیشه_ چندصباحی میهمان باغ شیراز و «سعدی و حافظ» است. 5آلبوم مستقل «همایون شجریان»، نمایان‌گر علاقه‌ی او به «فریدون مشیری»ست و «محمّدرضا شفیعی‌کدکنی» هم به‌یادگار از پدر، امّا از توده-چگامه‌های «سیاوش کسرایی» سالیانی‌ست، در موسیقی ایرانی، تصنیف و ترانه‌ی تروتازه‌یی نیافریدند؛ که عزم «علیزاده» می‌طلبد و آواز «شجریان» یا ارکستر «فرهاد فخرالدّینی» و تنظیم «حسن یوسف‌زمانی»!

به من گفتی که دل دریا کن، ای‌دوست...
همه دریا، از آنِ ما کن، ای‌دوست...
دلم دریا شد و دادم به‌دستت؛
مکش دریا، به‌خون پروا کن، ای‌دوست...

کنار چشمه‌یی بودیم درخواب،
تو با جامی ربودی ماه از آب؛
چو نوشیدیم از آن جام گوارا:
تو نیلوفر شدی، من اشکِ مهتاب!

تن بیشه پُراز مهتابه امشب...
پلنگ کوه‌ها در خوابه امشب...
به‌هر شاخی، دلی سامون‌گرفته...
دلِ من در تنم بی‌تابه امشب...
[مَفاعیلُن مَفاعیلُن فَعولُن]
» سیاوش کسرایی.

» تصنیف: اشک مهتاب / آواز: محمّدرضا شجریان / آهنگ‌ساز: حسن یوسف‌زمانی / دستگاه: دشتی (درآمد / بیات راجع / عشّاق).

 

3. غوغای همایون و دستان اگر آرام‌نشیند، نوبت عیّاری «علی قمصری»ست با «علی‌رضا قربانی»! خاطره‌ی خوشی که از «نقش خیال»[2] به‌جا ماند، نام این جوانکِ تارنواز (علی قمصری) را با «تک‌آوری»، نه، «نوآوری» پی‌وندی جداناشدنی زده! «کوآرتت زهی» حرکت تازه‌یی در موسیقی ملّی (اصیل، ردیفی، دستگاهی) ایرانی‌ست که این‌بار «گروه اشتیاق» به‌میدان عرضه‌می‌دارد. قرارست در بخش نخست اجرا، «شجریان دوم [تعبیر فرهاد فخرالدّینی از علی‌رضا قربانی]» با کمانچه‌نوازی «سهراب پورناظری، شروین مهاجر، نگار خارکن و مصباح قمصری» و هم‌راهی «رشید کاکاوند(تنبک) و همایون نصیری(پرکاشن)» کوارتت زهی را با ساخته‌های علی قمصری(تار) تشکیل‌دهند.

 

4. این وب‌گل‌نامه‌ی حسین علیزاده را وعده کرده‌بودیم و گفته‌بودیم یادنامه‌یی هم برای بزرگ‌مرد شعر ایران «مهدی اخوان‌ثالث» _بعد از این_ در راه‌ست؛ با همه‌ی سرشکسته‌گی‌ها و گرفتاری‌هایم، «هنوز بر سر پیمان و عهد سوگندم»![3]

 

 

..:. پی‌نوشت (1):

[شماره‌گذاری این بخش در تمامی پست‌های ویژه‌ی استاد علیزاده دنباله‌دارد!]

1. ممکن‌ست شُبهه‌یی در ذهن خواننده ایجاد شود و سوآلی که برچه‌اساس و از کجا چنین فهرستی از فرزندان بزرگان تدارک دیده‌ییم!؟ از در زنده‌گی خصوصی کسی وارد نشدیم و آن‌چه که می‌بینید را هنرمندان، خودشان گفته‌اند. ترتیب الف‌فا را اگر درنظر بگیریم، این‌ها فرزندان آن‌هایند:

آوا و آیین مشکاتیان (پرویز مشکاتیان و افسانه شجریان) |

امید لطفی (محمّدرضا لطفی و قشنگ کامکار) |

حافظ ناظری (شهرام ناظری) |

سهراب و تهمورس پورناظری (کی‌خسرو پورناظری) |

سیاوش کامکار (پشنگ کامکار و فریبا سالم) |

صبا و نیما علیزاده (حسین علیزاده) |

کامبیز گنجه‌یی (داوود گنجه‌یی) |

مژگان و همایون شجریان (محمّدرضا شجریان و فرخنده گل‌افشان) |

یلدا، کیوان، آسیا و کاوه ابتهاج (هوشنگ ابتهاج و آلما مایکیال).

[مأخذی که هست، نزد «وب‌گل» محفوظ‌ست!]

 

2. «نقش خیال» آلبومی‌ست از ساخته‌های «علی قمصری» با آواز بی‌نظیر و تازه‌ی «همایون شجریان» که سال 1384 توسّط «شرکت فرهنگی-هنری دل‌آواز» منتشرشد. تصانیف (دوای دل، توبه‌شکن و باسواران) این اثر روی اشعار مولانا و برای 2قطعه‌ی آوازی آن (تار و آواز نوای «نقش خیال» و آواز بیداد همایون «گناه عشق» با گذری بر توکه‌ی تارانتاس فلامنکو) از غزلیّات نغز سعدی شیرازی انتخاب شده‌بود. تنظیم جانانه‌ی «مقدّمه‌ی نوا» ملهم از «نی‌نوا»ی استاد حسین علیزاده و قطعه‌ی «رخس زار» برگرفته از موسیقی ناشناخته‌ی جنوب ایران بوده، با استفاده از گروه سازهای زهی کلاسیک و کوبه‌یی و آلت‌های مشهور ایرانی است.

 

3. «اگرچه مهر بریدی و عهد بشکستی / هنوز بر سر پیمان و عهد و سوگندم!» پاره‌یی از غزل ناب سعدی شیرازی... چنان‌که این نگارنده (در نظرات پست پیشین) برای بازپسی هم‌نفسی یکی همیشه‌خواننده و دارنده‌ی «وب‌لاگ استاد کیهان کلهر» گفته‌بود: آلبوم «غوغای عشق‌بازان» با همه‌ی زخم‌وزیلی‌هایش، نقطه‌ی عطفی بس قوی در پی‌وند آواها و نواها دارد؛ شور و افشاری و سعدی و نوای گروه آوا! این‌هم از آن‌دست است که آهنگ‌سازی تصنیف افشاری «باده‌ی عشق» برمی‌دهد، «شجریان» در یک‌عمر آوازخوانی خود، تنها صدای تحریری سرنداد! بیانِ حقّ کلام شعر را می‌توان ادّعا کرد که در سبک «محمدرضا شجریان» اِدامی‌شود. این تصنیف با تنظیم جالب «مجید درخشانی»، پس‌از مقدّمه‌یی کمی‌طولانی، به‌این مطلع آغاز می‌شود:

شکست عهد مودّت نگار دل‌بندم
برید مهر و وفا یار سست‌پی‌وندم...

تطاولی که تو کردی، به‌دوستی با من،
من آن به‌دشمن خون‌خوار خویش نپسندم!

 

[مَفاعِلُن فَعِلاتُن مَفاعِلُن فَعِلُن]
» سعدی شیرازی شیرین‌سخن.

 

[پایان پیش‌درآمد وب‌گل‌نامه]

این حکایت: «وب‌گل‌نامه؛ حسین علیزاده» | حکایتگر: وب‌گل | برگه‌ی ِ 138
نِمایه‌یِ چند نوشتار ِ پیشین...
[مدیر ِ مسؤول ِ روزنامه‌یِ فرهنگ ِ آشتی!] 168 :: مدیر ِ مسؤول ِ روزنامه‌یِ فرهنگ ِ آشتی!
[بــه جــای ِ تــشــکـّـر!] 169 :: بــه جــای ِ تــشــکـّـر!
[در سوگ ِ مشکاتیان؛ دمي خورده بودیم و گفتند، بس!] 167 :: در سوگ ِ مشکاتیان؛ دمي خورده بودیم و گفتند، بس!
[در سوگ ِ مشکاتیان؛ راستی را بوسه‌یِ تو بوسه‌یِ بدورد بود؟] 166 :: در سوگ ِ مشکاتیان؛ راستی را بوسه‌یِ تو بوسه‌یِ بدورد بود؟
[استاد محمدرضا شفیعی ِ کدکنی ایران را ترک کرد] 165 :: استاد محمدرضا شفیعی ِ کدکنی ایران را ترک کرد
[به بهانه‌یِ زادروز ِ حسین ِ علیزاده؛ در وصف ِ تار ِ نیمایِ موسیقی - نانا] 164 :: به بهانه‌یِ زادروز ِ حسین ِ علیزاده؛ در وصف ِ تار ِ نیمایِ موسیقی - نانا
[افـتـخـار مـی‌کـنـم کـه شـکـسـت خـورده ام؛ مهدی ِ یزدانی ِ خرم] 163 :: افـتـخـار مـی‌کـنـم کـه شـکـسـت خـورده ام؛ مهدی ِ یزدانی ِ خرم
[توقیف ِ یک روزنامه یا توهین به اصحاب ِ رسانه؟] 161 :: توقیف ِ یک روزنامه یا توهین به اصحاب ِ رسانه؟
[آن کـودتـای ِ سـخـت، این انـقـلـاب ِ نـرم؛ نیم قرن نعمت!] 162 :: آن کـودتـای ِ سـخـت، این انـقـلـاب ِ نـرم؛ نیم قرن نعمت!
[مهدی ِ یزدانی ِ خرّم، منتقد ِ ادبی و روزنامه‌نگار، آزاد شد] 160 :: مهدی ِ یزدانی ِ خرّم، منتقد ِ ادبی و روزنامه‌نگار، آزاد شد
[مهدی ِ یزدانی ِ خرّم، منتقد ِ ادبی و روزنامه‌نگار، بازداشت شد] 159 :: مهدی ِ یزدانی ِ خرّم، منتقد ِ ادبی و روزنامه‌نگار، بازداشت شد
[صدای ِ عدالت توقیف شد، اعتماد ِ ملّی در آستانه!] 158 :: صدای ِ عدالت توقیف شد، اعتماد ِ ملّی در آستانه!
[شرح ِ شکایت ِ شجریان از شریعتمداری و زورنامه‌اش] 157 :: شرح ِ شکایت ِ شجریان از شریعتمداری و زورنامه‌اش
[مراسم ِ نهمین سالگرد ِ شاملو در آرامش ِ نظامی برگزار شد!] 156 :: مراسم ِ نهمین سالگرد ِ شاملو در آرامش ِ نظامی برگزار شد!
[مراسم ِ نهمین سالگرد ِ شاملو جمعه (دوم مرداد) برگزار می‌شود] 155 :: مراسم ِ نهمین سالگرد ِ شاملو جمعه (دوم مرداد) برگزار می‌شود
[شکایت ِ شجریان از صدا و سیمای ِ ضرغامی قضایی شد] 154 :: شکایت ِ شجریان از صدا و سیمای ِ ضرغامی قضایی شد




Under License of Creative Commons
All Rights Reserved.
© Copyright 2006 - 2009.